Canlı yayında Nusayilere ‘katliam’ göndermesi yapmıştı: NTV canlı yayınındaki o sözler RTÜK’e taşındı

Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Üyesi İlhan Taşcı, NTV’de yayınlanan “Yakın Plan” adlı programda gazeteci Kemal Öztürk’ün Nusayrilere (Arap Alevileri) yönelik söylemlerinin suç unsuru teşkil ettiğini belirterek, RTÜK Başkanlığı’na başvurdu.

NTV’de yayınlanan “Yakın Plan” adlı programda Kemal Öztürk’ün, “Öyle hikayeler dinledim ki orda, bu Sednaya Hapishanesinde. Orada çalışmış çöpçüyü bile assalar. kurşuna dizseler yeridir dersiniz. Öyle korkunç hikayeler. O Afrin’de, İdlib’te, Halep kırsallarında öylesine korkunç hikayeler dinledim ki, kurşuna dizmeden çocuk ölümüne kadar. ‘Bu Nusayrilerin hepsini katletseler yeridir’ diyesiniz geliyor” ifadeleri kullanıldığı belirtilen başvuruda, Öztürk’ün bu ifadeleriyle bir inançsal ve toplumsal kimliğe sahip kişilerin tamamını hedef aldığı, bu kişilere yönelik öldürme eylemini meşru ve haklı gösterebilecek bir anlam taşıdığı ifade edildi.

BİREYSEL SORUMLULUKLARINDAN BAĞIMSIZ HEDEF ALINDI

Başvuruda, “Burada özellikle değerlendirilmesi gereken husus, konuşmanın bir topluluğun tamamını, bireysel sorumluluklarından bağımsız biçimde yalnızca aidiyetleri üzerinden hedef almasıdır. Söz konusu ifadelerin yalnızca konuşmacının Suriye’deki geçmiş olaylara ilişkin kişisel değerlendirmesi olarak kabul edilip edilemeyeceğinin değil; yayın bağlamı, kullanılan kavramlar, hedef alınan topluluğun niteliği ve kullanılan ‘katletseler yeridir’ ifadesinin bütünlüğü içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir” denildi.

TOPLUCA DÜŞMANLAŞTIRACAK BİR ETKİ

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; ‘Irk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemez veya toplumda nefret duyguları oluşturamaz’ hükmüne yer verildiği anımsatılan başvuruda, şunlar kaydedildi:

“Bir topluluğa mensup kişilerin bireysel sorumluluklarından bağımsız olarak yalnızca aidiyetleri nedeniyle topluca hedef alınması ve tamamının öldürülmesinin ‘yerinde’ olabileceğinin ifade edilmesi, toplumda kin ve düşmanlık oluşturma veya mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik etme bakımından değerlendirilmesi gereken bir durum ortaya çıkarmaktadır. Bu çerçevede, ifadenin yayın bağlamı içerisinde toplumda belirli bir mezhepsel/inançsal gruba karşı olumsuz duygu ve tutumları besleyebilecek, söz konusu grubu topluca düşmanlaştırabilecek veya o gruba yönelik şiddet eylemlerini haklı gösterebilecek bir etki doğurup doğurmadığının uzmanlarca değerlendirilmesi gerekmektedir. Elbette siyasi ve toplumsal olayların, özellikle Suriye’de yaşanan ağır insan hakları ihlallerinin televizyon yayınlarında tartışılması ifade ve basın özgürlüğünün koruma alanı içerisindedir. Ancak bir topluluğun geçmişte gerçekleştirdiği ileri sürülen eylemler nedeniyle, o topluluğa mensup kişilerin tamamının ‘katledilmesinin yerinde olacağı’ yönünde bir değerlendirmeye konu edilmesi, belirli bir olay veya kişinin eleştirisi sınırını aşarak kimlik temelli toplu bir hedef göstermeye dönüşüp dönüşmediği yönünden ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle yapılması talep edilen incelemenin, konuşmanın yalnızca tek bir cümlesine indirgenmeksizin, öncesi ve sonrasındaki ifadeler, programın konusu, konuşmacının kullandığı kavramlar ve yayının bütünü dikkate alınarak gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. Bu itibarla 27.08.2026 tarihli söz konusu yayının 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında incelenmesi, ilgili uzmanlar tarafından raporlandırılması ve konunun ilk Üst Kurul toplantısında gündeme alınması hususunu arz ederim.”